Samenwonen

    Samenwonen: wat moet je juridisch regelen?

    Samenwonen brengt minder automatische rechten en plichten mee dan trouwen. Op deze pagina lees je wat er juridisch wél en niet geregeld is, en wat je zelf kunt vastleggen.

    2 min lezenLaatst bijgewerkt: juni 2026Door redactie Akte.nl

    Wat verandert er juridisch bij samenwonen?

    Anders dan bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap ontstaan er bij samenwonen niet automatisch wettelijke rechten en plichten tussen partners. Veel zaken zijn dus alleen geregeld als je ze zelf vastlegt — meestal in een samenlevingscontract en eventueel een testament.

    Wat is wél en niet automatisch geregeld?

    Erfrecht

    Samenwoners zijn geen wettelijke erfgenamen van elkaar. Zonder testament erft de achterblijvende partner niets, ook niet na jaren samenwonen. Hoe dat zit lees je op samenwonen en erven. Erfrecht regel je via een testament voor samenwoners.

    Pensioen, belasting en toeslagen

    Voor het partnerpensioen stellen veel pensioenregelingen voorwaarden, zoals een notarieel samenlevingscontract of aanmelding bij het fonds. Voor de inkomstenbelasting kun je onder voorwaarden fiscaal partner zijn. Of dat geldt, hangt af van je situatie — zie samenwonen en belasting en samenwonen en toeslagen.

    De woning en hypotheek

    Kopen jullie samen, dan is het verstandig vast te leggen wie welk deel inbrengt en hoe je met de hypotheek omgaat. Dat voorkomt onduidelijkheid bij uit elkaar gaan of overlijden.

    Samenwonen of trouwen?

    De vormen verschillen in automatische rechten, erfrecht, beëindiging en alimentatie. Een uitgebreide vergelijking staat op samenwonen vs. trouwen. Wat er misgaat zonder afspraken lees je bij risico's van samenwonen zonder contract.

    Wat je kunt regelen via Akte.nl

    Wil je de zaken die niet automatisch geregeld zijn afdekken, dan doe je dat doorgaans met een samenlevingscontract en een testament. Via Akte.nl bereid je die samen voor en lever je een compleet werkdocument aan bij een aangesloten notaris. Wij informeren; jij en de notaris beslissen.

    Dit zelf laten regelen?

    Begin gratis met de vragenlijst. Je kiest later zelf welke KNB-notaris je akte passeert.

    Veelgestelde vragen

    Verwante onderwerpen