De risico's van samenwonen zonder samenlevingscontract

Geen automatisch erfrecht

Ongetrouwde partners zonder geregistreerd partnerschap erven niet automatisch van elkaar. Zonder testament krijgt de langstlevende niets; de nalatenschap gaat naar de familie van de overledene (kinderen, ouders, broers en zussen). Wil je je partner iets nalaten, dan heb je een testament nodig.

Hoge erfbelasting

Erft je partner tóch (via testament), dan geldt de gunstige partnervrijstelling alleen als jullie aan de voorwaarden voldoen — meestal een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgplicht. Zonder dat wordt je partner belast als "derde": een lage vrijstelling en een tarief tot 30–40%.

Geen partnerpensioen

Veel pensioenregelingen keren partnerpensioen alleen uit aan gehuwden, geregistreerde partners of partners met een aangemeld samenlevingscontract. Zonder contract loopt de langstlevende dat mogelijk mis.

De woning is niet vanzelf beschermd

Woon je samen in een huis dat (deels) van je partner is, dan heb je zonder afspraken geen automatisch recht om er te blijven wonen na diens overlijden — de erfgenamen kunnen hun deel opeisen. Met een verblijvingsbeding en een testament regel je dat wel.

Onduidelijkheid over bezit en schulden

Zonder contract is bij uit elkaar gaan vaak onduidelijk wat van wie is: gezamenlijke aankopen, de inboedel, de gezamenlijke rekening en schulden. In een samenlevingscontract leg je vast wat gemeenschappelijk is en hoe je de kosten verdeelt.

Geen onderhoudsplicht na de relatie

Anders dan bij een huwelijk is er tussen ex-samenwoners geen wettelijke alimentatieplicht. Afspraken daarover kun je alleen in een contract maken.

Wat je ertegen doet

Een samenlevingscontract bij de notaris, samen met een testament, dekt de belangrijkste risico's af: erfrecht, erfbelasting, partnerpensioen en de woning.